Drzewicka Kolumna Toskańska odzyskała dawny blask | Urząd Miejski w Drzewicy

Po miesiącach prac w specjalistycznej pracowni konserwatorskiej Kolumna Toskańska wróciła do Drzewicy. Dzięki przeprowadzonej renowacji ten cenny, ponad 300-letni zabytek odzyskał swoje pierwotne piękno.

Perła XVII-wiecznej architektury

Rzymskokatolicka kapliczka z płaskorzeźbami, datowana na koniec XVII wieku, zlokalizowana jest przy ulicy Warszawskiej 7. Stanowi integralną część dziedzictwa kulturowego Drzewicy. Jako znakomity przykład architektury klasycystycznej w porządku toskańskim wyróżnia się prostotą i elegancją. 

Została wykonana z piaskowca. Jej konstrukcję tworzą: trzystopniowa podstawa, czworoboczny postument, kolumna z bazą oraz zwieńczenie w postaci kuli osadzonej na kapitelu, na której znajduje się metalowy krzyż.

Postument z każdej strony zdobiony jest płaskorzeźbami przedstawiającymi sceny z życia Chrystusa. Są one umieszczone na bocznych ściankach cokołu. Trzy z nich mają formę przestrzenną.

Na pierwszej płaskorzeźbie widnieją postaci św. Anny Samotrzeciej (Samotrzeć), Matki Bożej i Dzieciątka Jezus. Druga kompozycja to „Vir Dolorum” – „Mąż Boleści”, „Chrystus Boleściwy”. Trzecia ukazuje symbole Męki Pańskiej, natomiast czwarta Zwiastowanie. 

W trosce o stan zabytku  

Upływ czasu oraz oddziaływanie czynników atmosferycznych stopniowo pogarszały stan techniczny i wygląd kolumny, dlatego w trosce o zachowanie zabytku dla kolejnych pokoleń samorząd Gminy Drzewica podjął decyzję ws. przeprowadzenia kompleksowej renowacji.

Zakres rzeczowy zadania został uzgodniony z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w Łodzi, natomiast prace konserwatorskie, restauratorskie i budowlane powierzono firmie Bartosza Kruka z Morawicy koło Kielc. 

Renowacja w delegacji

Wiosną br. - po zdemontowaniu elementów kapliczki  - wykonawcy przewieźli kolumnę do specjalistycznej pracowni konserwatorskiej w Kielcach. Tam nasz zabytek został poddany kompleksowej renowacji, która objęła m.in.:
•    stabilizację posadowienia – wykonanie nowej stopy fundamentowej w nowym miejscu,
•    czyszczenie i dezynfekcję – usunięcie zabrudzeń bitumicznych z dolnej partii obiektu,
•    wzmocnienie struktury kamienia oraz uzupełnienie ubytków – duże ubytki w partiach stopni uzupełniono specjalnymi flekami kamiennymi,
•    rekonstrukcję kuli – ze względu na znaczny stopień destrukcji oryginału wykonano nową kulę ze specjalnie dobranego próbkami kamienia,
•    zabezpieczenie elementów metalowych – silnie skorodowany oryginalny trzpień łączący trzon kolumny oczyszczono z produktów korozji i zabezpieczono antykorozyjnie, unikając ryzyka pęknięcia kamienia przy próbie jego demontażu,
•    konserwację i rekonstrukcję zwieńczenia kolumny wraz z krzyżem.

Historyczne odkrycia

Co ciekawe, w trakcie prac dokonano bardzo interesujących okryć. Jeszcze podczas demontażu w Drzewicy okazało się, że kolumna ma trzy, a nie dwa stopnie podstawy. Z kolei w kieleckiej pracowni - pod trzonem kolumny - natrafiono na dwie kilkusetletnie monety, które również poddano zabiegom oczyszczającym i konserwacji. 

Nowa lokalizacja i lepsza ekspozycja

Trwająca kilka miesięcy renowacja zakończyła się pełnym sukcesem. Przywróciła zabytkowi dawny blask, podkreśliła jego walory historyczne i architektoniczne, a także odpowiednio zabezpieczyła na kolejne dziesięciolecia, by mógł cieszyć kolejne pokolenia mieszkańców Drzewicy.

Gruntownie odnowiony obiekt wrócił do Drzewicy w bieżącym tygodniu. Jego precyzyjny montaż zakończył się w piątek, 23 października 2026 r.

Oprócz pierwotnego piękna, zyskał również znacznie lepszą ekspozycję. Został przesunięty kilka metrów w stronę drogi wojewódzkiej nr 728, dzięki czemu będzie lepiej widoczny dla mieszkańców oraz przejezdnych.

Dbamy o zabytki

– Gmina Drzewica przykłada dużą wagę do ochrony zabytków, traktując je jako istotny element potencjału społeczno-kulturowego. W ostatnich latach podjęliśmy szereg działań mających na celu zachowanie, renowację oraz promocję drzewickich obiektów zabytkowych. Renowacja Kolumny Toskańskiej jest tego kolejnym przykładem – podkreśla Janusz Reszelewski, Burmistrz Drzewicy.

W niedzielę poświęcenie

Dodajmy, że uroczyste poświęcenie odrestaurowanego obiektu sakralnego zostało zaplanowane na najbliższą niedzielę, 25 października. Ceremonia odbędzie się po Mszy Świętej Dziękczynnej z udziałem Metropolity Częstochowskiego, Arcybiskupa Wacława Depo. Nabożeństwo w Kościele pw. Św. Łukasza Ewangelisty w Drzewicy rozpocznie się o godz. 12:00.